*panahong nagtratrabaho pa ako...
Flash fiction tungkol sa mga salot, malas, at subersibong teroristang de-stabilizer. teka nga sinong di pa bayad dyan?
BABALA
Miyerkules, Disyembre 19, 2012
kahapon
*panahong nagtratrabaho pa ako...
Ang nararamdaman ko para sa iyo
Ilan?
Ilang pangarap na ba,
Ang nilusaw sa sinapupunan
ng kumakalam na tiyan?
Ilang pangarap na ba,
Ang tinangay sa kawalan
Ilan?
Ilan na nga ba?
Hindi ko na rin mabilang.
pang ilan ka kaya?
Martes, Marso 20, 2012
Biyaheng traysikol.
Ni: TL
Nagsusulat ako sa aking kwaderno ng mga kung anu – anong mga tula. Samu’t – sari na rin ang napasok sa aking isip na naghahangad umalpas sa tinta ng aking panulat tungo sa kwadernong tipunan ng mga ala - ala.
Nakagawian ko na itong pampalipas ng mga patay na oras.
Matagal maghintay ng biyahe dito sa lugar namin, may isang oras at tatlumpong minuto na ang nakalipas ay ako pa lang rin ang tanging pasahero. Naghihintay pa ng apat na makakasabay. Mahal kasi ang biyaheng arkilado, aabutin ka ng dalawang daang piso.
Nilabas ko ang mga dokumentong babasahin. Mga balita iyon mula sa iba’t – ibang peryodiko, yung iba’y mula sa internet. Pampalipas oras habang matagal pa ang byahe.
Hiniram ni manong ang isang dyaryo, yung broad sheet ng Inquirer. Nang matapos nya’y yung Manila Bulletin naman, Philippine Star, Balita. Sinilip nya lang ang headline. Nagtagal sya’t napako ang mata sa mga naka-print na isyu ng Pinoy Weekly. Kompilasyon iyon tungkol sa Morong 43. Natapos syang magbasa, at nagpasalamat para sa babasahin.
Naiusal nya, “Hindi na dapat pang pagtaluhan kung ang Morong 43 ay mga totoong NPA.”
Gayon din ang aking himutok tungkol sa pagkakasakdal sa kanila. Hindi ko akalaing gayon din ang ituturan ni manong. Itinanong ko kung bakit.
Kahit sino daw naman kasing dumaan sa palad ng mga militar, tiyak ay aamin sa kahit na ano pa mang ipa – amin sa kanila.
Naalala ko tuloy yung video nung pobreng mama na tinotortyur ng isang pulis Tondo. Eh ano nga ba kung totoong snatcher sya. Kahit yung mga hindi sya ang gumawa tiyak aaminin nun. Nakakasuklam ang mga pangyayari sa video. Hindi ko masikmura. Hindi ko rin maiwasang maisip na maaaring tulad din nun ang nangyari sa mga manggagamot na hinuli sa Rizal.
Kung di lang umingay ang taghoy ng mga pinaglilingkuran nilang mga mamamayan. Baka hindi 43 ang mga iyon ngayon.
Sa lugar namin sa Pampangga malayo ang ospital. Mahirap mag – pagamot, swerteng mayroong isang midwife sa aming lugar. Kung wala sya, sa kabilang bayan ka pa sa Bulacan manganganak. Tyambahan din yun, hindi naman palaging nandun ang midwife. Ako nga ay idinayo pa sa Malolos para lang mailuwal ng Inang.
Hindi lang naman dito sa am in ang may ganitong kalagayan, sa ibang lugar nga ay mas malayo pa ang ospital este klinika pala ng barangay sa kabilang ibayo, at tawid bundok ang layo. Ang saklap pa\y wala ni midwife at ang gamut dito ay ilang pirasong parasetamol na nuong isang taon pa napaso bago madala duon nung may medical mission daw ang gobyerno. E kahit siguro yung mga doctor na nagpunta duon, alam na walang mararating ang misyon – misyunan nila.
Sabi ni manong, kung totoo naman na mga NPA ang mga manggagamot na nahuli’y hindi na rin siguro mahalaga. Ang importante may nanggagamot, may kumakalinga, may nagtatangkang suungin ang hirap sa araw - araw para sa mga taong tulad nami’y wala.
Hindi na rin siguro masama ang rebelyon, dugtong pa nya.
Mas marami raw ang adik sa lugar namin kahit na nga ba probinsya. Nagsimula raw iyon nung tinambayan ng mga militar ang pamilihang bayan. Mahirap naman daw sabihing militar ang protektor ng mga iyon, pero parang ganon ang lumalabas.
Kapag may militar, marami ang nauuso. Nakawan ng manok, itik, gansa, bibe, pabo, talisain, kambing, baka, kalabaw, kaldero, motor, bisikleta, panti sa sampayan, palay, at ng kahit na anong may halaga.
Uso na rin ang mga iba't ibang nangmomodus, mga pekeng kung anu - ano, para luoban ang mga tahanan. Samu't sari ang kriminalidad na nangyayari. Iba pa yung mga dinudukot dahil napagbibintangan ng kung anu - ano, kahit na tiyakin ng mga kabaryong hinding hindi maaaring nagawa ng isinakdal sa gatilyo ang bintang na krimen, at ang mga dalagang nagagahasa sa himlayan sa nayon.
Kung susumahin mo,yung pinagbibintangan ay dito na inugat at nilupa pero hindi naman nangyayari ang binibintang sa kanya, na nangyayari simula ng dumating sa baryo ang mga militar.
Kay hirap na nga lang talagang magsalita at baka mapag - initan at pati ang pamilya'y madamay pa.
Pero hindi naman kami palaging dapat na takot. Kung tutuo ang balita ng mga dumadayo kababaryo namin sa ibang mga karatig bayan para makisaka’y maayos daw duon at may hukbo. Yung mga hukbo daw ay di hukbo ng gobyerno at di unipormado pero mahuhusay na tao. Magagalang sila sa mga magsasakang nakakasalamuha. Kapag tumuloy sa tahanay naghuhubad ng tsinelas at sapatos upang huwag madala sa loob ang putik ng daan. Naglilinis ng kusina kung nakiki-kape. Nagbabayad ng tama kung may nasisira. Nahihinto ang mga nakawan, nahuhuli ang mga nagsasamantala sa mga kadalagahan. Aba’y may dalaga rin akong anak. Ayokong kakaba – kaba na baka mapahamak sya. Di bale ng manakawan ng kabuhayan wag lang ang mga mahal mo sa buhay. Kapag dinalaw kami ng mga hukbo dito'y magmamatapang na akong sumali't mahirap ang matirikang walang laban.
-Isang pakikipaghuntahan sa isang tricycle driver pasuong sa aming baryo. Ang nasabi ko lang ay oo nga po at salamat sa huli bago bumaba at iabot ang pamasahe.
sa singko
Isang Liham
Nakaka balibalita naman ako pagka minsan, mga simpleng tumaba ka raw, pumayat mga ganun – ganun at ganito… di ko naman alam kung saan ka… normal lang naman sigurong dalawin ako ng pag aalala… Pero masaya naman ako sa tumutumbas sa pag – aalala, amanos lang… Ganun yata talaga ang nalalayo sa isa sa pinaka malapit na bahagi ng buhay mo… ang nakaka inis dun wala kang kakayahang sumama ngayun lang, hehe susunod din ako… hindi naman ako palaging mahina.
Mabilis lang bilangin ang mga araw pinipilit ko namang huwag lamunin ng sistema sa paligid ko ngayun. Natutuwa nga ako't nawala yung mga insecurities ko noon na nagtulak sa akin papalayo. Pinipilit ko na rin na maging open sa mga nararamdaman ko, nakikita at naisip para kung sablay madaling punahin. Nakakatuwa naman, kahit papano malinaw na sakin yung mga bagay –bagay. Hindi ako nagsasariling konklusyon.
Nagiging libangan ko ang pagsulat ng tula nitong mga nagdaang mga araw… limitado ang kausap e… kesa naman mapanisan ng laway. Saka kung anu anong mga craft na maibebenta. Syempre pinaghahandaan ko rin yung kalusugan ko, palakad lakad, exercise, saka medication. Para pag balik ko di naman ako palaging inaatake dahil sa pagod sa paglalakad palang. Pero sa kabuuan okey naman ako.
Kwentong bully
Martes, Marso 13, 2012
Estero Declaration Full text
METROPOLITAN MANILA MAYORS' ESTERO DECLARATION | ||
| WE, THE UNDERSIGNED MAYORS OF THE SIXTEEN CITIES AND ONE MUNICIPALITY COMPRISING METROPOLITAN MANILA, TOGETHER WITH THE CHAIRMAN OF THE METROPOLITAN MANILA DEVELOPMENT AUTHORITY (MMDA), recognize the urgent need to control environmental pollution and its dire effects on the health, safety and quality of life of Metropolitan Manila residents. WE ACKNOWLEDGE our collective responsibility to advance and strengthen sustainable development - economic development, social development and environmental protection - at the local and regional levels. WE DECLARE our responsibility to one another, to our fellow citizens residing, traversing and earning their living within Metropolitan Manila, to the greater community and to our descendants. WE NOTE that within Metropolitan Manila, some of the following areas have been identified as flood prone: (a) Sampaloc, Manila and its immediate vicinity; (b) Rizal Avenue corner R. Papa; (c) South Superhighway - Buendia and its vicinity; (d) Maysilo Circle - Boni Avenue and its vicinity; (e) Shaw Boulevard, Kalentong St. and vicinity; (f) Barangay Salapan and Balong Bato, San Juan City; (g) Barangays Dona Imelda, Damayong Lagi, Tatalon and Talayan, Quezon City; (h) Pasig-Marikina River Basin; and (i) Laguna Lakeshore Area. WE NOTE that the causes of flooding include the low efficiency of existing pumping stations, the continued presence of informal settlers that constrict our esteros thereby limiting the capacity to convey flood waters to the pumping stations, the limited capacity of existing esteros, diversion channels, creeks and other waterways, inadequate drainage systems, and overflowing rivers. WE CONCUR with the 1976 UN Conference on Human Settlements declaration considering land as the principal instrument in fostering "social justice, development, provision of decent dwellings, and health conditions, to be used in the interest of the society as a whole." WE CONCUR with findings that land utilization in the economic and social activities of society makes it imperative to adopt a comprehensive land use policy to effectively manage the utilization of this resource. WE RECOGNIZE the mandate of the Philippine Supreme Court embodied in the landmark case "Metropolitan Manila Development Authority, et. al. v. Concerned Residents of Manila Bay, et. al. (G.R.No. 171947 - 48, 18 December 2008)," requiring the MMDA and other government agencies to "protect and preserve, at the first instance, our internal waters, rivers, shores, and seas polluted by human activities". WE RECOGNIZE that the seven major causes of flooding are rapid urbanization and development, rapid clogging and siltation of drainage laterals and waterways, encroachment in open waterways, limited capacity of existing drainage systems, lack of integrated land use plans, inadequate flood control structures and excessive rainfall intensity due to climate change. WE RECOGNIZE that sustainable development requires the integrated management of activities among government and the citizenry in continuing public-private partnership. WE RECOGNIZE the importance of institutionalizing coalitions between civil society and government to promote good governance, empower the citizenry and reduce poverty. WE ACKNOWLEDGE the urgent need to implement immediate, medium- and long-term plans to mitigate and eradicate the life-threatening effects of environmental degradation. Against this background: WE PLEDGE full compliance with the directive to local government units, embodied in the Manila Bay case to inspect all factories, commercial establishments, and private homes along the banks of the major river systems within our respective areas of jurisdiction, such as but not limited to the Pasig-Marikina-San Juan Rivers, the NCR Rivers, and the Navotas-Malabon-Tullahan-Tenejeros Rivers, and other minor rivers and waterways that eventually discharge water into the Manila Bay, and the lands abutting the bay, to determine whether they have wastewater treatment facilities or hygienic septic tanks as prescribed by laws, ordinances and rules and regulations. WE PLEDGE to order non-complying establishments and homes within our jurisdiction, to set up the said facilities or septic tanks within a reasonable time to prevent industrial wastes, sewage water, and human wastes from flowing into these rivers, waterways, esteros and the Manila Bay. WE COMMIT to fully support the MMDA's mandate, in coordination with each component local government unit and the various government agencies, to dismantle and remove all structures, constructions, and other encroachments established or built in violation of the Urban Development and Housing Act of 1992 and other applicable laws along waterways within our respective jurisdictions. WE PLEDGE to actively implement our respective anti-littering ordinances as well as to clean and dredge the esteros, creeks and waterways located within our respective jurisdictions as immediate and short-term measures to combat the effects of environmental degradation. WE PLEDGE to help relocate informal settlers in these areas in coordination with concerned national governmental housing agencies, in a humane manner cognizant of every person's right to a decent dwelling place and standard of living. City of Makati, Metropolitan Manila, 17 September 2010.
|
Martes, Pebrero 28, 2012
Ang iskwater sa Pilipinas ay Pilipino
Hindi ako makatulog. Ayaw manahimik ng mga palaka. Parang hindi rin nauubos ang mga lamok. Napaghahandaan na nila ang hangin.
Nag gigym na sila. Hindi na tinatangay ng electric fan. Ako lang ang lalamigin. Hindi na rin sila hinihika sa katol, ako nalang. Hindi rin sila kumokonti, mas dumarami pa. Pero hindi nila problema ang over population. Nagsheshare naman kasi sila ng pagkain. Pwedeng madaming lamok ang kakagat sa isang tao. Ang ending nun sanlaksang pantal ang nakukuha ko sa magdamag. Piyesta ang mga lamok.
Nagmumukang pang 7 wonders ang balat ko. Mukang chocolate hills.
Ang hirap maging iskwater sa sarili mong tahanan. Wala akong sariling espasyo. Nakiki - espasyo lamang ako sa mga datihan ng nandito. Ang saklap nito kung wala kang sariling tahanan, kahit na iskwater lang.
Hindi ko pwedeng patigilin sa pag kokak ang mga palaka. Ni hindi ko sila mapipigilan sa pag sulpot nila sa aming bakuran. Mananatili sila dito hanggat hindi nauubos ang mga lamok. Hindi rin naman nauubos ang mga lamok. Mas dumadami pa ang lamok. Mas dumadami rin ang palaka. Mas lumalaki ang delubyo ko sa pag - tulog. Maingay na ay malamok pa.
Ang masaklap, hindi ka lang sa bahay mo iskwater. Iskwater ka rin sa sarili mong bayan. Sa lahat yata ng mga bayan dito e may demolisyon. Ang dinedimolish e yung mga lehitimong Pilipino ang mga nag papa demolish e si Mr. Lee, Mr. Tan, Mr. Uy at kung sino - sino pang hindi naman Pilipino. Sino ba talaga ang nag mamay ari ng Pilipinas?
Kung Pilipino ka malamang hindi ito sa iyo. Masakit, pero totoo.
Minsan susubukin ka talaga. Sa argumento ng kung sino ang tama o mali sa bungguan sa kalsada ang kaskaserong foreigner o ang mamang tsuper ng jeep. Malamang ang mali, yung kawawang tsuper ng jeep. Kapag nangibang bayan ka, tapos napatay mo ang rapist mong amo. Bitay ka. Kung dito sa Pilipinas nakapatay sila, dedeport mo lang sa bansa nila, sa atin pa galit.
Peste. Buti pa ang bahay ng anay na pinaniniwalaang nuno sa punso may sariling lugar na hindi sila ginagambala. Ang tao ginagambala ng kapwa tao. Ang laki ng bahay, wala namang nakatira, tapos gusto pa yung bahay ng iba. Mayroon nang malawak na lupa, nang - aangkin pa ng maliit na sa iba. Gahaman.